domingo, 17 de mayo de 2026

5 voces para lembrar a Begoña Caamaño

Begoña Caamaño

Para conmemorar o Día das Letras Galegas, dedicado este ano 2026 á escritora e xornalista Begoña Caamaño,  varias autoras demos voz a distintos fragmentos das obras da escritora feminista viguesa. 

Yoli López dá voz a 'Circe ou o pracer do azul'


Carmen Castro dá voz a  'Morgana en Esmelle'

Begoña Caamaño

(Vigo, 1964 ― Santiago de Compostela, 2014)

Xornalista nas seccións de cultura e sociedade de informativos da Radio Galega. Traballou nos servizos informativos de Radio Popular de Vigo e en Radio Noroeste. Foi correspondente en Vigo da Axencia Galega de Noticias e do desaparecido xornal madrileño El Sol. Colaborou en A Nosa Terra, Tempos e Novas da Galiza; autora de reportaxes e numerosos artigos nas revistas Festa da Palabra Silenciada e DeLiberadaMente. 

Obras:

Circe ou o pracer do azul (Galaxia, 2009)

Morgana de Esmelle (Galaxia, 2012)

Pel azul e vermella (Grial nº 193, 2012)

Pel con pel (Antoloxia de autores/as, Galaxia, D.L. 2010)

'Pel azul e vermella', de Begoña Caamaño: voz de Manuela Vicente

 Para celebrar este Día das Letras Galegas, adicado a escritora Begoña Caamaño, vou ler un fragmento do seu relato, Pel azul e vermella, publicado no ano 2012 na revista Grial.

Manuela Vicente, lendo un fragmento de Pel azul e vermella


Begoña Caamaño

Begoña Caamaño

(Vigo, 1964 ― Santiago de Compostela, 2014)

Xornalista nas seccións de cultura e sociedade de informativos da Radio Galega. Traballou nos servizos informativos de Radio Popular de Vigo e en Radio Noroeste. Foi correspondente en Vigo da Axencia Galega de Noticias e do desaparecido xornal madrileño El Sol. Colaborou en A Nosa Terra, Tempos e Novas da Galiza; autora de reportaxes e numerosos artigos nas revistas Festa da Palabra Silenciada e DeLiberadaMente. 

Obras:

Circe ou o pracer do azul (Galaxia, 2009)

Morgana en Esmelle (Galaxia, 2012)

Pel azul e vermella (Grial nº 193, 2012)

Pel con pel (Antoloxia de autores/as, Galaxia, D.L. 2010)

'Circe ou o pracer do azul', de Begoña Caamaño: voz de Moncha Prieto.

Circe ou o pracer do azul (ver libro)

Para conmemorar o Día das Letras Galegas, dedicado este ano á escritora e xornalista Begoña Caamañoa escritora e locutora Moncha Prieto ofrécenos a lectura dun fragmento da obra Circe ou o pracer do azul.


Moncha Prieto pon voz a Circe ou o pracer do azul


Begoña Caamaño

Begoña Caamaño

(Vigo, 1964 ― Santiago de Compostela, 2014)

Xornalista nas seccións de cultura e sociedade de informativos da Radio Galega. Traballou nos servizos informativos de Radio Popular de Vigo e en Radio Noroeste. Foi correspondente en Vigo da Axencia Galega de Noticias e do desaparecido xornal madrileño El Sol. Colaborou en A Nosa Terra, Tempos e Novas da Galiza; autora de reportaxes e numerosos artigos nas revistas Festa da Palabra Silenciada e DeLiberadaMente. 

Obras:

Circe ou o pracer do azul (Galaxia, 2009)

Morgana en Esmelle (Galaxia, 2012)

Pel azul e vermella (Grial nº 193, 2012)

Pel con pel (Antoloxia de autores/as, Galaxia, D.L. 2010)

'Circe ou o pracer do azul', de Begoña Caamaño: voz de María Besteiros

Circe ou o pracer do azul (ver libro)

Para conmemorar o Día das Letras Galegas, dedicado este ano á escritora e xornalista Begoña Caamañoa escritora viguesa María Besteiros ofrécenos a lectura dun fragmento da obra Circe ou o pracer do azul.
María Besteiros pon voz a Circe ou o pracer do azul

Begoña Caamaño

Begoña Caamaño

(Vigo, 1964 ― Santiago de Compostela, 2014)

Xornalista nas seccións de cultura e sociedade de informativos da Radio Galega. Traballou nos servizos informativos de Radio Popular de Vigo e en Radio Noroeste. Foi correspondente en Vigo da Axencia Galega de Noticias e do desaparecido xornal madrileño El Sol. Colaborou en A Nosa Terra, Tempos e Novas da Galiza; autora de reportaxes e numerosos artigos nas revistas Festa da Palabra Silenciada e DeLiberadaMente. 

Obras:

Circe ou o pracer do azul (Galaxia, 2009)

Morgana en Esmelle (Galaxia, 2012)

Pel azul e vermella (Grial nº 193, 2012)

Pel con pel (Antoloxia de autores/as, Galaxia, D.L. 2010)

'Morgana en Esmelle' de Begoña Caamaño: voz de Carmen Castro.

Morgana en Esmelle (ver libro)

Para conmemorar o Día das Letras Galegas, dedicado este ano á escritora e xornalista Begoña Caamaño, a escritora Carmen Castro comparte co noso espazo a lectura dun fragmento do libro Morgana en Esmelle.


Carmen Castro, lendo un fragmento de Morgana en Esmelle.


Begoña Caamaño

(Vigo, 1964 ― Santiago de Compostela, 2014)

Xornalista nas seccións de cultura e sociedade de informativos da Radio Galega. Traballou nos servizos informativos de Radio Popular de Vigo e en Radio Noroeste. Foi correspondente en Vigo da Axencia Galega de Noticias e do desaparecido xornal madrileño El Sol. Colaborou en A Nosa Terra, Tempos e Novas da Galiza; autora de reportaxes e numerosos artigos nas revistas Festa da Palabra Silenciada e DeLiberadaMente. 

Obras:

Circe ou o pracer do azul (Galaxia, 2009)

Morgana en Esmelle (Galaxia, 2012)

Pel azul e vermella (Grial nº 193, 2012)

Pel con pel (Antoloxia de autores/as, Galaxia, D.L. 2010)

'Circe ou o pracer do azul' de Begoña Caamaño: voz de Yoli López

Circe ou o pracer do azul (ver libro)
 
Para conmemorar o Día das Letras Galegas, dedicado este ano á escritora e xornalista Begoña Caamaño, a escritora e artista plástica Yoli López ofrécenos a lectura do fragmento final de Circe ou o pracer do azul.
Yoli López pon voz a Circe ou o pracer do azul.


Begoña Caamaño

(Vigo, 1964 ― Santiago de Compostela, 2014)

Xornalista nas seccións de cultura e sociedade de informativos da Radio Galega. Traballou nos servizos informativos de Radio Popular de Vigo e en Radio Noroeste. Foi correspondente en Vigo da Axencia Galega de Noticias e do desaparecido xornal madrileño El Sol. Colaborou en A Nosa Terra, Tempos e Novas da Galiza; autora de reportaxes e numerosos artigos nas revistas Festa da Palabra Silenciada e DeLiberadaMente. 

Obras:

Circe ou o pracer do azul (Galaxia, 2009)

Morgana en Esmelle (Galaxia, 2012)

Pel azul e vermella (Grial nº 193, 2012)

Pel con pel (Antoloxia de autores/as, Galaxia, D.L. 2010)

jueves, 23 de abril de 2026

Cinco lecturas recomendadas para el Día del Libro 2026


Desde este espacio queremos celebrar el Día del Libro 2026 recomendando algunas lecturas de grandes autoras. Son muchos los libros de los que nos gustaría hablar y muchas las escritoras a las que nos gustaría dar voz, pero hoy a nuestra memoria han acudido las siguientes:


Ver libro


Carmen Amoraga con La memoria infiel  novela recomendada por Marisa Martínez

La memoria infiel de Carmen Amoraga, fue publicado por Espasa en 2024 y explora la relación madre-hija en un viaje personal a través de la memoria de la protagonista que va desde el presente al pasado y la lleva a plantearse cuestiones no resueltas que creía olvidadas.

Ver libro

Berta Dávila con Raíz da fenda, poemario recomendado por Carmen Castro.

En Raíz da fenda, Berta Dávila, amósanos unha poesía que late a través das feridas que a vida imprime na alma da protagonista; desacordos familiares, enfermedades, mortes e cuitas que tentan achar unha vía de escape a través dos versos.


Ver libro

Cristina Peri Rossi, con Estado de exilio, poemario que nos recomienda Marta Navarro.

Cristina Peri Rossi, Premio Cervantes, considerada una de las escritoras más importantes en lengua española, reúne en Estado de exilio una colección de poemas teñidos por la nostalgia y el desarraigo. 

Sobre su publicación la autora dijo en su día: "La decisión de reunirlos en este libro se debe al tema común, el exilio, al que me enfrento de dos maneras completamente diferentes: con economía, dureza y emoción contenida en el primero, y con ironía, sarcasmo y espíritu lúdico en el segundo. Dos formas muy distintas para un mismo desgarramiento. En poesía, como en ningún otro género, el tiempo es árbitro implacable. Treinta años son nada, o son una eternidad. Apuesto por ambas" (Cristina Peri Rossi).


Eva Mejuto con Memoria do silencio novela xuvenil recomendada por  Manuela Vicente Fernández

Memoria do silencio é unha novela a tres voces de ficción histórica que nos recorda un capítulo pouco coñecido e que convén non esquecer do noso pasado recente: o papel de Galicia durante a II Guerra Mundial. Con esta novela, finalista do Premio Jules Vernes, Eva Mejuto regresa a narrativa xuvenil.


Ver libro

Stefan Bollmann con Las Mujeres que escriben son peligrosas, recomendación de Belén Mateos Galán

El libro Las mujeres que escriben viven peligrosamente o Las mujeres que escriben también son peligrosas (traducción de Ana Deluca) realiza un recorrido por la historia de  mujeres escritoras desde el siglo XII hasta el siglo XXI, que en esta reedición de Maeva aparece con un prólogo de Esther Tusquets.

'Las mujeres que escriben también son peligrosas', lectura recomendada por Belén Mateos

Ver libro

Muchas son las lecturas de autoras que nos gustaría recomendar en este Día del Libro 2026. No nos es posible nombrar todas las que quisiéramos, por eso agradecemos especialmente la recomendación que nos trae la escritora Belén Mateos Galán, que nos recomienda el libro del escritor alemán Stefan Bollman, Las mujeres que escriben también son peligrosas que realiza un recorrido por la historia de mujeres escritoras desde el siglo XII hasta el siglo XXI. Un libro que no nos puede faltar.



Stefan Bollmann (1958, Düsseldorf)











Estudió literatura alemana, teatro, historia y filosofía. Escritor, editor e investigador. Ha escrito varios libros sobre la temática de mujeres escritoras y lectoras. Su libro Las mujeres que leen son peligrosas: Mujeres que leen en la pintura y la fotografía fue traducido a 16 idiomas y  posteriormente publicó Las mujeres que escriben son peligrosas (Sandmann, Múnich, 2006) con prólogo de Elke Heidenreich y que en 2017 fue reeditado por Maeva, traducido por Ana Deluca Silberberg con prólogo de Esther Tusquets.







miércoles, 22 de abril de 2026

'Memoria do silencio', lectura recomendada por Manuela Vicente Fernández

Ver libro

Para este Día do Libro 2026 quero recomendar o libro de Eva Mejuto, Memoria do silencio, un libro de narrativa xuvenil, moi apropiado para que a xuventude acceda a coñecer feitos do noso pasado recente.

Libro recomendado por Manuela Vicente Fernández

















Eva Mejuto (Sanxenxo, 1975)

En Memoria do silencio, novela finalista do Premio Jules Verne, Eva Mejuto explora, a través da ficción e da realidade, un capítulo pouco coñecido do noso pasado: Galicia durante a II Gerra Mundial. 

Cunha narrativa sinxela, a novela mostranos un tempo que, hoxe máis que nunca, convén non esquecer.

martes, 21 de abril de 2026

'Estado de exilio', lectura recomendada por Marta Navarro

Ver libro

Para este Día del Libro, la escritora valenciana, Marta Navarro, nos lee el poema 'El amor existe', perteneciente al poemario  Estado de exilio, de Cristina Peri Rossi y cuya lectura nos recomienda.




Cristina Peri Rossi (Montevideo, 1941)

Escritora uruguaya, exiliada en España desde los años setenta, ganadora del Cervantes en 2021. Novelista, poeta y traductora, su escritura combina lo fantástico, lo erótico, lo político, siendo la única autora que suele incluirse dentro del llamado boom latinoamericano.
'El amor existe' pertenece al libro de poemas Estado de exilio, XVIII Premio Internacional Unicaja de Poesía Rafael Alberti, publicado por la Editorial Visor en 2003, y que reúne una colección de poemas que gira en torno al desarraigo y la nostalgia.



lunes, 20 de abril de 2026

'Raíz da fenda', lectura recomendada por Carmen Castro

Raíz da fenda (ver libro)

 A escritora galega Carmen Castro para celebrar o Día do Libro recítanos un poema de Berta Dávila, pertencente ao poemario Raíz da fenda, lectura que nos recomenda.

Vídeo: Carmen Castro (poema de Berta Dávila)



Marta Dávila (Santiago de Compostela, 1987)

Recoñecida novelista e poeta de longo recorrido, con numerosos premios no seu haber  (coma o Premio de la Crítica de Poesía Gallega 2013 e Premio da Crítica de Narrativa Galega 2019). Publicou 'Raíz da fenda' no ano 2013 con Edicións Xerais.







'La memoria infiel', lectura recomendada por Marisa Martínez

La memoria infiel (pinchar para ir al libro)

 

Para este próximo Día del Libro, la recomendación de Marisa Martínez, es una novela de la autora valenciana Carmen Amoraga, La memoria infiel.

Marisa Martínez








Escritora y periodista valenciana. Tiene en su haber numerosas novelas y en su trayectoria ha obtenido diversos premios (Premio Nadal 2007, Premio Planeta 2010). 'La memoria infiel' fue publicado por Espasa en 2024 y explora la relación madre-hija en un viaje personal y de memoria que hace la protagonista.

sábado, 21 de marzo de 2026

Seis poemas para celebrar el Día de la Poesía

 


Seis autoras nos hemos reunido para celebrar en el blog el Día Mundial de la Poesía, porque hoy llueve poesía y mañana... también.

Gracias a las autoras participantes: Concha García, Angélica Morales, Rosa Campos, Carmen Castro y Moncha Prieto.












'Cando escribo', un poema de Manuela Vicente Fernández

 

Manuela Vicente Fernández

Para celebrar este 21 de Marzo, Día Internacional da poesía, quero compartir o meu poema Cando escribo, adicado a creación e o sentir poético.

Feliz Día Internacional da Poesía.



Manuela Vicente Fernández

Son unha escritora ourensá de poesía, narrativa, e artigos literarios. Penso que escribir é un xeito, coma calquera outro, de estar e de ser, de percibir e intentar nomear a nosa realidade interna. A poesía é un canle que nos permite traducir sentimentos a verbas, tamén un xeito de convivir co invisible.


'Crise poética', un poema de Moncha Prieto

Moncha Prieto

A escritora galega Moncha Prieto recítanos o seu poema Crise poética que nos fala da pasión como canle para vencer o bloqueo creativo.







Moncha Prieto

"Escribo dende moi nova, maiormente en galego, para reivindicar e preservar a miña lingua nai. Escribir, para min, é unha necesidade e unha liberación. 

Publiquei en revistas e libros colectivos. A miña  primeira obra en solitario é 'Alma de barro. Relatos da Ribeira Sacra ' (Xerais 2021); proximamente sairá un segundo libro."


'Palabras, raíces do ventre', un poema de Carmen Castro

Carmen Castro

A escritora galega Carmen Castro, con motivo do Día Internacional da Poesía, recítanos para celebrar o a creación poética o seu poema: Palabras, raíces do ventre.

 



Escribe coa pel erizada de poesía dende nena, pero, sobre todo a partir da madurez porque sinte intensamente e precisa tatuar a dermis con versos de métrica libre.
Muller de ciencias por vocación e escritora por amor e devoción á literatura como arte para facer un mundo mellor. Xogar, medrar, sentir, combinar palabras é para ela un pracer a par que unha necesidade.

"Dixerir emocións e poñelas a secar na ventá para que o mundo as saboree comprace a miña intensidade e sensibilidade", dinos respecto a súa poética.







'Escucha', un poema de Rosa Campos

Rosa campos 

La escritora murciana, Rosa Campos, nos recita para celebrar este Día Internacional De la Poesía, su poema Escucha, que nos invita a prestar atención a la poesía que nos rodea.



Rosa Campos

"Escribir forma parte de mi vida desde que aprendí a tejer renglones con palabras. El gusto por la narración y la poesía se enraizó en mí desde pequeña, cuando escuchaba cuentos y canciones en familia. La magia que envuelve cualquier género literario al que me acerco como lectora me introduce en un universo donde mi curiosidad se alimenta y goza. Me gusta compartir lo que percibo de la poesía que anida en los días y sobre los claroscuros que también conllevan, poder generar un vínculo de cercanía con quienes se acerquen a mis poemas es un regalo".


'Escribir lo pequeño', un poema de Angélica Morales

Angélica Morales

Para celebrar el Día Internacional de la Poesía, la escritora y actriz, Angélica Morales, nos recita su poema Escribir lo pequeño, dedicado a la creación poética.


Angélica Morales:

Nació en Teruel, pero es oscense de adopción. Se considera artista por encima de todas las cosas, como diría su admirada Concha Velasco, su gran referente teatral. Narradora, dramaturga, directora teatral y poeta. Surrealista, tocada por el absurdo y los rayos ceñudos de Vallejo. También es demencial, dice, porque sin locura no hay creación. Es una niña herida que busca. Se escribe y cuenta historias en el escenario y sobre el vientre de una hoja en blanco. 

"Volar estando muy quieta", eso es escribir, dice.


'El permanente crisol de las emociones', un poema de Concha García

Concha García

La escritora, filóloga y editora, Concha García, recita para celebrar el Día Internacional de la Poesía, un un evocador poema sobre el hecho poético: El permanente crisol de las emociones.





"Os dejo un poema para el día mundial de la poesía. Soy autora de varios libros de poesía y escribo sobre el hecho poético desde hace años en libros de ensayos como 'Miradas en los entresijos' o 'Bajo la luz de la lámpara'. Creo que sin poesía nos veríamos abocadas a un mundo cada vez más opaco pues el poema es transparencia".

domingo, 8 de marzo de 2026

HÉLÈNE ROGER: EL LEGADO DE UNA MUJER PIONERA


(ANGÉLICA MORALES, AUTORA DE LA NOVELA 'ESTÁS EN MIS OJOS', NOS HABLA SOBRE HÈLÉNE  ROGER)

En la novela de Angélica Morales, Estás en mis ojos (Editorial Destino, 2025), seguimos el rastro de la fotógrafa Hèléne Roger, pionera en cubrir con sus fotografías la guerra civil española y fundadora de la agencia que lleva su nombre y consiguió reunir, a pesar de los conflictos, uno de los archivos fotográficos más extensos de la época. Hablamos con la autora, Angélica Morales, a la que agradecemos esta entrevista.

En el Día Internacional de la Mujer, conmemoramos la lucha histórica de las mujeres como integrantes de pleno derecho en la sociedad y en el mundo laboral. Hoy en día esta integración ha ido consolidándose, pero en su momento constituía la excepción. Hèléne fue una mujer independiente que vivía por y para su vocación, contrastando su trayectoria vital y profesional con los tiempos que vivimos, y analizando en retrospectiva el contexto en el que le tocó a ella desenvolverse, qué puedes decirnos al respecto.

Angélica Morales: Hélène Roger fue una pionera y también una mujer feminista adelantada a su tiempo. Fue la primera fotoperiodista extranjera en retratar la guerra civil española y la primera en fundar su propia agencia en París. Imagina. Estamos hablando de los años 30 y de la posición que en aquella época ocupaba a la mujer. Ella estudió periodismo, viajó, retrató las cicatrices del mundo, siempre con su cámara al hombro y ese ojo animal capaz de detectarlo todo, lo hermoso, pero también la destrucción que dejamos a nuestro paso.

Su agencia era lo primero. Sus trabajadores eran su familia. Incluso muchas veces se quedaban a dormir allí. Incluso su apartamento estaba a escasos metros de allí. Todo giraba en torno a su trabajo. No tuvo hijos y se casó cuando tenía más de setenta años. Gozó de una independencia deseada y muy trabajada. Nunca estuvo en su segundo plano laboralmente hablando. Y eso más tarde le costaría la vida. Ese gran protagonismo de Hèlène, su olfato periodístico, su brillantez, su forma de adivinar dentro de lo imposible un negocio, esa mirada artística y humana la convirtió en una gran fotógrafa. Pero detrás de su cámara también había una gran mujer, cariñosa, familiar, con un gran sentido del humor. Era un pequeño lince que no se cansaba de brillar. Y eso tiene un precio que acaba pagándose caro. Sobre todo, cuando tu compañero, esposo y socio se siente en un segundo plano y va acumulando ira, rabia y celos a lo largo de los años.

Hèlène amó la vida y la fotografía pero por encima de todo amó París. Su asesinato conmocionó al mundo entero.

Todo lo que consiguió se lo ganó a pulso. Era una romántica, pero sabía que los ideales hay que ponerlos en práctica, por eso defendió el feminismo de la mano de Louise Weis.

Creo que si viviera en este tiempo se llevaría las manos a la cabeza y retomaría la lucha jajajaja

Vivimos tiempos convulsos en lo que respecta al panorama social y a la situación política. Puede decirse que la vida de Hèléne está atravesada por su encuentro con la violencia, por una parte, retratar la violencia y desolación de una guerra con sus efectos sobre la clase más vulnerable fue lo que catapultó su nombre a la fama, pero, en su parte más negativa y atroz, ella misma sufrió la violencia al morir a manos de su compañero profesional y sentimental, Jean Fisher. Sueles decir en las entrevistas que el final de Hèléne eclipsó, de alguna manera, el brillo de su legado fotográfico, al hacer que su nombre saltase a la fama por este último acto del que fue víctima involuntaria. ¿Cómo crees que se sentiría Hèléne, que donó gran parte de sus archivos a la ciudad que amaba y priorizó siempre su vocación y carrera?

 Y, siguiendo con esta línea: ¿Cómo ves el papel de los medios (antes y en la actualidad) a la hora de incidir en el victimismo en lugar de resaltar los logros positivos?

A.M.: A Hèlène no le hubiera gustado saltar a la palestra por una muerte machista, en absoluto. Lo consideraría de muy mal gusto después de tanto como trabajó para convertirse en la gran profesional que fue. Peor ni siquiera a una mujer con intuición, cultura e inteligencia emocional como ella pudo adivinar el odio que Jean sentía hacia ella. Pienso que el detonante de su asesinato fue que meses antes de morir cambió su testamento dejándoselo todo a París porque eran mayores y no tuvieron hijos y no quería que su legado se perdiera. Hèlène era el mismísimo París. Y al hacerlo dejó fuera a Jean que con toda su ira acumulada y esa sensación que venía arrastrando de considerarse un cero a la izquierda en la agencia y en su vida, puso todo patas arriba, causó de algún modo la tragedia

En cuanto al papel de los medios lo estamos viendo ahora mismo, el sensacionalismo impera, todo lo que destile un perfume a tragedia y sea oscuro atrae a las masas, el morbo nos domina y queremos escarbar ahí, en la herida de las noticias más funestas, en el color amarillo de los telediarios. Y eso es justo lo que pasó en los ochenta que fue cuando fue asesinada. Su asesinato, cruel y despiadado, pesó más que su trayectoria profesional. Que la dueña de una agencia sea asesinada a los 83 años por su marido es algo difícilmente olvidable, en cambio la trayectoria profesional de una mujer sí, porque todo lo que conseguimos siempre se considera menor y va empalideciendo con el tiempo porque no hay nadie para nombrarnos. Se les nombra y encumbra a ellos, así que estamos a destinadas a ir cayendo despacio en el olvido, como una mosca en el invierno. Se nos prefiere como víctimas antes que protagonistas. Ha sido siempre nuestro papel. Cuesta vernos en la cima y por eso llegar y mantenernos es tan difícil. No nos quieren hacer hueco, no nos quieren mirar.

El 8 de marzo conmemoramos el Día de la Mujer Trabajadora. De todos los trabajos y tareas ejercidas por mujeres, hay uno que tradicionalmente ha sido invisible a nivel de reconocimiento, ya que ha recaído sobre ellas, en su mayor parte, el tema de los cuidados familiares, difíciles de conciliar en ámbitos que exijan una esfera más pública. En el caso de la novela `Estás en mis ojos’, haces una referencia velada al resentimiento que Jean Fisher va acumulando durante años hacia su compañera, Hèléne, ya que era ella la que tenía más peso y protagonismo en la toma de decisiones. Siguiendo con esta línea, ¿crees que todavía hay tabúes sociales respecto a cómo se ve el sacrificio de lo personal en pro de lo profesional cuando se trata del sexo femenino?

A. M.: Por supuesto, aún se espera de nosotras el sacrificio a todos los niveles, primero en la entrega hacia la pareja, luego en el mundo laboral, después en la maternidad y a todo esto hay que sumar el cuidado de nuestros mayores. Afortunadamente los tiempos van cambiando y las tareas del hogar se reparten, pero seguimos siendo nosotras las que nos ocupamos de los mayores, quizá porque así nos lo han inculcado, llevamos la culpa en la sangre y es un deber que debemos cumplir, aunque no sepamos quién lo dicta, pero está escrito en nuestro ADN. Quizá porque tenemos empatía, porque nuestra mirada es más piadosa. Lo único que sé es que estamos entrenadas para el sacrificio a todos los niveles y lo peor de todo es que no nos damos cuenta, cumplimos la tarea sin rechistar porque si no lo hacemos nos devora la culpa. No encontrará culpa en el género masculino. De ellos es el árbol de las manzanas y el gozo perpetuo.

Tendremos que ir quitando esos pesos heredados, ese tabú que nos oprime para poder vivir sin culpa la vida que queramos elegir.

Insisto, hay avances, pero ahora mismo el retroceso es mayor, el machismo crece entre los jóvenes a nivel sexual. No podemos bajar la guardia. Nuestro destino es luchar por nuestros derechos, que son nuestros.

Algo más que quisieras decirnos.

A.M.: Agradecerte que me des la oportunidad de hablar de Hèlène Roger- Viollet que para mí fue todo un descubrimiento y que he disfrutado mucho escribiendo su historia.

Espero que los lectores quieran zambullirse en la novela y también ellos puedan descubrir a una gran mujer y una inmensa fotógrafa que vivió apasionadamente y que retrató las cicatrices del mundo durante la mayor parte del siglo XX. La mirada femenina también es nuestra mirada. Juntos escribimos y habitamos la historia.

Muchas gracias.

Gracias a ti, Angélica, por visibilizar la labor de Hèléne Roger,  pionera en el arte del fotoperiodismo, pionera también en reivindicar los derechos y libertades de la mujer y a la que queremos recordar en este día, como la mujer que por su trabajo recorrió el mundo para legarnos momentos de nuestra historia que no debemos olvidar nunca.



Más sobre Hèléne Roger:

https://www.rtve.es/play/audios/mujeres-malditas/mujeres-malditas-helene-roger-viollet-03-09-25/16713071/

https://www.revistarambla.com/helene-roger-viollet-la-lente-indomable-que-capturo-la-historia/


Angélica Morales:

Nació en Teruel, pero es oscense de adopción.  Narradora, dramaturga, directora teatral y poeta. Surrealista, tocada por el absurdo y los rayos ceñudos de Vallejo. Se considera artista por encima de todas las cosas, como diría su admirada Concha Velasco, su gran referente teatral. También es demencial, dice, porque sin locura no hay creación.

Ha recibido varios premios de poesía. Su libro de poemas “Mi padre cuenta monedas” fue V Premio Internacional de Poesía Gabriel Celaya. 

Tiene publicados varios volúmenes de poesía y de narrativa. 

'Estás en mis ojos' es su octava novela.